[ سرويس کاشی و سرامیک ] [ کل اخبار ] [ چاپگر ] [ نسخه چاپي ]

مجله Ceramic word Review همه ساله به بررسی میزان تولید، مصرف، صادرات و واردات کاشی و مقایسه آن با سال‌های گذشته می‌پردازد. در آخرین نسخه این نشریه، آمار مربوط به سال 2008 و پیش‌بینی‌های مربوط به سال 2009 مورد بررسی قرار گرفت. در مجموع در سال 2008 در صنعت جهانی کاشی، شاهد روند نزولی بوده‌ایم و در مقایسه با سال‌های قبل روند رشد، کاهش چشمگیری داشته است. تولید کاشی در سال 2008 حدود 8.5میلیارد متر مربع است که که در مقایسه با سال 2007 رشد 3.5 درصدی نشان می‌دهد و این میزان در سال‌های قبل روند رشد 7.3درصد بوده است.

میزان مصرف کاشی با رشد فقط 3 درصدی به 8.263میلیارد مترمربع رسید و این در حالی‌است که در 5 سال گذشته، این میزان در حدود 8 درصد بوده است. اما بحران واقعی در صنعت کاشی در بخش صادرات تاثیر بیشتری داشته است. روند صادرات و واردات، در سال 2007 از حدود 7 تا 8 درصد که در چهار سال قبل آن بود به 2.4درصد کاهش یافت. در سال 2008، صادرات جهانی با رشدی معادل 9 میلیون مترمربع از 1910 میلیون مترمربع به 1919 میلیون مترمربع رسید که رشدی برابر 0.47درصد را نشان می‌دهد که این میزان از سال 2007 نیز کمتر است. همانند سال‌های قبل، کشورهای جدیدی وارد لیست صادرکنندگان شده‌اند و داده‌های سال‌های قبل برپایه آخرین اطلاعات مربوط به انجمن‌های تجاری و صنعتی در کشورهای اصلی تولیدکننده سرامیک تصحیح شده‌اند.

تولید در آمریکای مرکزی و جنوبی نیز با رشد 10.1درصدی در سال 2008 از 807 میلیون مترمربع در سال 2007 به 889 میلیون مترمربع در سال 2008 رسید. این رشد 82 میلیون مترمربعی بیشتر مدیون افزایش تولید در کشور بزریل است.

در آفریقا و در کشور مصر، تولیدات با رشد 4.3 درصدی از 282 به 294 میلیون مترمربع رسید. در مناطق دیگر جغرافیایی کاهش به چشم می‌خورد. در آمریکای شمالی (ایالات متحده آمریکا، کانادا و مکزیک) کاهش 15 میلیون مترمربعی به چشم می‌خورد که 10 میلیون مترمربع از این کاهش مربوط به مکزیک و 5 میلیون مترمربع آن مربوط به آمریکاست که متراژ تولیدی با 6 درصد کاهش به 252 میلیون مترمربع رسید. در کشورهای غیر اتحادیه اروپا، تولید با کاهش 4 درصدی به 406 میلیون مترمربع رسید. با وجودی که روسیه 16 میلیون مترمربع افزایش تولید داشت ولی به دلیل کاهش 35 میلیون مترمربعی ترکیه، در مجموع شاهد کاهش میزان تولید بودیم. در 27 کشور عضو اتحادیه اروپا که بیشترین کاهش متعلق به این گروه است، تولید از1.576 میلیارد مترمربع به 1.430 میلیارد مترمربع رسید که رقمی معادل 9.3 درصد کاهش را نشان می‌دهد. در کنار کاهش بسیار زیاد تولید در اسپانیا با 90 میلیون مترمربع و همین‌طور ایتالیا با 47 میلیون مترمربع، در کشورهای آلمان، جمهوری چک، هلند، انگلستان و فرانسه نیز کاهش ولی البته با میزان کمتر مشاهده شد. در این میان، لهستان تنها کشوری بود که شش میلیون مترمربع افزایش تولید داشت. سهم کشورهای اتحادیه اروپا از تولید جهانی کاشی از 19.2 درصد به 16.8درصد کاهش یافت (این میزان در سال 2003، حدود 25 درصد بود)

2- در سال 2008میزان مصرف کاشی از8.250میلیارد مترمربع به /.263 میلیارد مترمربع رسید که رشد آن معادل 3 درصد می‌باشد. این میزان حدوداً برابر 97 درصد کل تولید است. تقسیم‌بندی مناطق جغرافیایی از نظر میزان مصرف بسیار مشابه تقسیم‌بندی تولید می‌باشد. آسیا بیشترین میزان رشد مصرف را با 7.1 درصد افزایش نشان می‌دهد و در مجموع میزان مصرف در آسیا 4.870 میلیارد مترمربع است که 58.9 درصد از مصرف جهانی را به خود اختصاص می‌دهد. مجدداً کشورهای چین، اندونزی، ایران، عربستان صعودی، امارات متحده عربی، ویتنام، سوریه و کویت بیشترین سهم را در افزایش مصرف داشتند. در آمریکای مرکزی، میزان مصرف با رشد 10.8 درصدی به 892 میلیون مترمربع رسید که عمدتاً نتیجه افزایش درخواست کشور برزیل بوده است. میزان مصرف در آفریقا با رشد 4.3 درصدی به 392 میلیون مترمربع رسید. در اتحادیه اروپا و آمریکای شمالی بیشترین میزان کاهش مصرف مشاهده می‌شود. در آمریکای شمالی مصرف از 458 میلیون مترمربع با 11.8 درصد کاهش به 404 میلیون مترمربع رسید که نتیجه مستقیم کاهش میزان مصرف در آمریکاست که از 60 میلیون مترمربع در سال 2007 به 51 میلیون مترمربع در سال 2008 رسید. در اتحادیه اروپا، میزان تقاضا به 1.213میلیارد مترمربع رسید که این میزان در سال 2007 برابر 1.29 میلیارد مترمربع بود که با کاهش9.6 درصدی مواجه بود. این میزان مصرف در اسپانیا با 74 میلیون مترمربع، ایتالیا با 23 میلیون مترمربع، آلمان با 12 میلیون مترمربع و انگلستان با 10 میلیون مترمربع بوده است. این تغییرات در کشورهای دیگر به میزان کمتری بوده است. در کشورهای غیر اتحادیه اروپا این میزان با 1/3 درصد کاهش به 444 میلیون مترمربع رسید. بیشتر کشورها، روندی مشابه سال 2007 داشتند به‌جز روسیه که میزان مصرف با 11 درصد افزایش از 171 میلیون مترمربع به 190 میلیون مترمربع رسید و این در حالی بود که ترکیه با کاهش مصرف 19.4درصدی از 160 میلیون مترمربع به 129 میلیون مترمربع رسید.

3- با مقایسه آمار مربوط به تولید و مصرف کاشی در سطح جهان می‌توان اینگونه استنباط کرد که شرکت‌ها بیشتر تمایل دارند در مناطق نزدیک به محل مصرف کاشی، محصولات خود را تولید کنند. آسیا 61.4 درصد از تولید و 58.9 درصد از کل مصرف را به خود اختصاص داده است. اروپا 21.6 درصد از تولید و 20.1درصد از کل مصرف را شامل شده است. آمریکا نیز به ترتیب13.5و 15.7درصد و آفریقا 3.5و 4.7درصد تولید و مصرف را دربرگرفته است.

4- در سال 2008 روند صادرات جهانی رشدی معادل صفر داشت، به‌طوری‌که این میزان معادل سال 2007 و برابر 1.919میلیارد مترمربع بود که این میزان نتیجه صادرات شش کشور اصلی صادرکننده کاشی، به علاوه ایران بود که تقریباً تغییر چندانی در روند صادراتشان ایجاد نشده بود. تغییرات در میزان صادرات، بیشتر در کشورهای چین با بیش از 70 میلیون مترمربع، ایران با بیش از 10 میلیون مترمربع و مکزیک با بیش از شش میلیون مترمربع بوده است که البته این روند افزایشی در این کشورها با کاهش بیش از 97 میلیون مترمربعی اسپانیا، کاهش بیش از 24 میلیون مترمربعی ایتالیا وکاهش بیش از 21 میلیون مترمربعی برزیل و هم‌چنین کاهش بیش از 12 میلیون مترمربعی ترکیه تقریباً برابر بود. با بررسی نهایی نتایج این کشورها، می‌توان دریافت که در اتحادیه اروپا، با کاهش5.9 درصدی این میزان به 818 میلیون مترمربع رسید. آسیا با افزایش12.3 درصدی به 760 میلیون مترمربع رسید. در کشورهای غیر اتحادیه اروپا با کاهش 6.9 درصدی، صادرات به 121 میلیون مترمربع رسید. در کشورهای آمریکای جنوبی و مرکزی با کاهش14.7 درصدی این رقم به 116 میلیون مترمربع رسید و در نهایت در کشورهای آمریکای شمالی، با افزایش 9.8درصدی این رقم به 67 میلیون مترمربع رسید. البته این نکته را نیز باید یادآور شویم که کماکان روند نزولی واردات/صادرات با در نظر گرفتن درصد مصرف جهانی از 26 درصد در سال 2002، در سال 2007 به 24 درصد و در سال 2008 به 23.2درصد رسید.

5- بیشترین میزان تولید و صادرات مربوط به کشور چین است ولی با توجه به منابع مختلف خبری در این زمینه، تفاوت‌هایی در این داده‌ها وجود دارد. به عنوان مثال تولید چین 3.4میلیارد برآورد می‌شود ولی در گزارش برخی انجمن‌ها این میزان5.7 میلیارد مترمربع اعلام شده است. نکته قابل توجه در این آمار، رشد سریع چین در تولید و صادرات تا ماه‌های سپتامبر و اکتبر است. با درنظر گرفتن داده‌های انجمن صنایع سرامیک چین، تولید در هشت ماهه اول سال 2008 با 22 درصد افزایش نسبت به سال 2007 مواجه بوده است و صادرات از ژانویه تا سپتامبر با 21.7درصد افزایش در مقایسه با سال 2007 به 517 میلیون مترمربع رسید که براساس نرخ دلار به حدود 2 میلیارد دلار می‌رسد که رشدی معادل37.1 درصد داشته است. از ماه اکتبر به دلیل تورم بین المللی رشد صادرات در سال 2008 با افزایش 14 درصدی به 570 میلیون مترمربع رسید. آمار و ارقام ارائه شده توسط گمرک چین معادل 670 میلیون مترمربع صادرات است که 13.5 درصد بیش از سال 2007 است و رقم دلاری آن 2.7 میلیارد دلار می‌باشد که رشدی 27 درصدی دارد.

چین مجدداً صادرات اصلی خود را به بازار آسیا اختصاص داد و کشورهای نیجریه و غنا به عنوان اصلی‌ترین مقصد صادرات این کشور در آفریقا محسوب می‌گردد. بعد از اینکه فروش کشور چین در سال 2007 با کاهش مواجه شد، دو بازار بزرگ خارجی برای این کشور مجدداً با افزایش مواجه بود به‌طوری‌که عربستان صعودی با 51 درصد رشد نسبت به سال 2007، با 56.7 میلیون مترمربع و سپس امارات متحده عربی با 24 درصد افزایش به 41.2میلیون مترمربع رسید. آمریکا یکی از بازارهایی بود که چین در سال 2008 از دست داد و با کاهش 7 درصدی به27.6 میلیون مترمربع رسید. اما افزایش 12.6درصدی در معادل دلاری آن با 129 میلیون دلار به چشم می‌خورد که نتیجه افزایش قیمت کاشی از 3.82 به4.67دلار برای هر مترمربع کاشی است. پیش‌بینی صادرات در سال 2009 نیز کماکان مشخص نمی‌باشد ولی در نیمه اول 6 درصد کاهش به چشم می‌خورد ولی در مقایسه با نیمه اول سال 2008 که این میزان 1/6 درصد می‌باشد، به نظر می‌رسد تولید نسبت به چهارمین فصل سال 2008 بهبود یافته است.

6- در سال 2008 برزیل مقام خود را به عنوان دومین تولیدکننده و مصرف‌کننده بزرگ کاشی در جهان حفظ کرد. برزیل هم‌چنین پنجمین صادرکننده برتر در جهان است. در 20 سال گذشته به صورت پیوسته تولید در این کشور افزایش یافته است تا به میزان 713.4 میلیون مترمربع در سال 2008 رسید که 12 درصد بیش از سال 2007 است. رشد مصرف داخلی این کشور نیز با 13.2درصد افزایش به 6-5.4میلیون مترمربع رسید. از طرف دیگر صادرات این کشور کاهش یافت و از 102 به 81 میلیون مترمربع رسید که این میزان نسبت به سال 2007، بیست درصد و نسبت به سال 2006، یازده درصد کاهش را نشان می‌دهد. از میان این 21 میلیون مترمربع کاهش صادرات، 11 میلیون مترمربع آن مربوط به آمریکا بود که با 41 درصد کاهش به 15.3 میلیون مترمربع رسید. در سال 2009 نیز مصرف با رشد کمی در حدود 2 درصد مواجه شد و تولید با کاهش حدود 1.4درصدی و صادرات با بهبود حدود 5 درصد روبرو بود.

7- ایتالیا به عنوان سومین تولیدکننده بزرگ کاشی و سرامیک در سال 2008 با کاهش 8.3درصدی نسبت به سال 2007 به میزان تولید 512.5میلیون مترمربع رسید. مجموع فروش این کشور نیز از 547 به 506 میلیون مترمربع رسید که 7.5 درصد کاهش را نشان می‌دهد که از این میان 151 میلیون مترمربع آن در ایتالیا فروخته شد (9/9 درصد کاهش نسبت به تولید 168 میلیون مترمربع در سال 2007) و 355 میلیون مترمربع آن صادر شد که این رقم نیز 6.4درصد نسبت به سال 2007 کاهش دارد. البته ایتالیا هنوز به عنوان دومین صادرکننده کاشی در جهان مطرح می‌باشد. علت اصلی کاهش صادرات ایتالیا مربوط به کاهش 14 میلیون مترمربعی فروش در آمریکا می‌باشد که 26 درصد کاهش داشته است. کاهش صادرات هم‌چنین به آلمان نیز با 8.2درصد، فرانسه با 3.4 درصد، لیتوانی با 36.8 درصد، ایرلند با 34.7 درصد، استونی با 23.7درصد، اسپانیا با 22.9درصد، سوئد با17.8 درصد، انگلستان با 17.1 درصد، Hungary با 12.5درصد و اقیانوسیه با 13.4درصد کاهش مواجه بودند. در مقابل، افزایش فروش در پرتقال با 62.2 درصد، لهستان با 22.9درصد، اسلواکی با 13.2درصد، جمهوری چک با 5/5 درصد، اتریش با 3.2 درصد و روسیه با 3.9درصد افزایش روبرو بوده است. در آسیا و آفریقا نیز به ترتیب افزایش7.9 و 7.4 درصدی به چشم می‌خورد.

با این تفاسیر، افزایش3.1درصدی متوسط قیمت فروش برحسب یورو و رسیدن به قیمت کاشی به میزان 10.9 یورو برای هر مترمربع کاشی، موجب افزایش 2.1 درصدی مجموع فروش کشور ایتالیا شد. این رقم در بازار خارج این رقم با 3/3 درصد افزایش به 11.4 یورو برای هر مترمربع کاشی رسید که به سقوط کمتر میزان گردش مالی نسبت به سال 2007 کمک کرد و با 4.6 درصد کاهش به 5.517 میلیارد یورو رسید که در این میان 4.044 میلیارد یورو با استفاده از صادرات حاصل شده است و 1.473میلیارد یورو مربوط به فروش داخل بوده است (8 درصد کاهش). ایتالیا به عنوان بهترین کشور سطح بالا با کارخانجات بین‌المللی تولید کاشی، مطرح می‌باشد که 20 شرکت به‌طور کامل و یا جزیی به‌وسیله 9 گروه سرامیکی در کشورهای آمریکا، پرتقال، اسپانیا، فرانسه، آلمان، سوئد، فنلاند، لهستان، اکراین و روسیه فعالیت می‌نمایند که کاهش تولید در ایتالیا را جبران می‌نمایند.

8- در سال 2008 اسپانیا به عنوان کشوری که بیشترین میزان کاهش تولید را داشت مطرح شد. میزان تولید در اسپانیا از 584.75 به 495.2میلیون مترمربع رسید که کاهشی برابر 15.3درصد داشت. میزان مصرف نیز از 314 به239.8میلیون مترمربع رسید که این رقم نیز کاهش 8.1درصدی را نشان می‌دهد. افزایش قیمت صادرات از 6.9 به 7.23یورو به ‌ازای هر مترمربع کاشی موجب شد که گردش سالیانه مالی این کشور در مورد کاشی با 2/2 میلیارد یورو با وجود کاهش شدید در میزان تولید، محدود به کاهش 3.7درصدی شود. کاهش فروش مربوط به اکثر نقاطی که کاشی به آنها صادر می‌شد می‌گردد، ولی بیشترین میزان مربوط به آمریکا با کاهش از 19.8به 11.4میلیون مترمربع است. البته صادرات به روسیه و هم‌چنین کشورهایی از خاورمیانه نظیر امارات متحده عربی، کویت و اردن و هم‌چنین کشورهای آفریقایی نظیر نیجریه، مراکش، الجزایر و هم‌چنین آلبانی افزایش یافت. صادرات اسپانیا به خارج از اروپا هم‌چنان بالا باقی ماند که 43 درصد از کل صادرات از نظر میزان و 33 درصد از کل صادرات را براساس بهای کالا را شامل می‌شود.

10 -در سال 2008، تولید ترکیه به 225 میلیون مترمربع رسید که این میزان 13.5درصد کاهش را نشان می‌دهد. این کاهش به‌دلیل کاهش شدید فروش آن در بازار داخلی (125 میلیون مترمربع با 19.8درصد کاهش) بوده است. هم‌چنین صادرات با 11.5درصد کاهش به 92 میلیون مترمربع رسیده است. ارزش مالی صادرات، با توجه به افزایش قیمت هر مترمربع کاشی از 4.7به 5.7 دلار به 525.4میلیون دلار رسید که 21 درصد افزایش داشته است. فدراسیون سرامیک ترکیه اعلام کرد که در سال 2009، میزان تولید مشابه سال 2008 بوده ولی فروش داخلی 10.4 درصد بهبود را نشان می‌دهد و هم‌چنین صادرات با 7.6درصد کاهش از نظر کمیت و 2.9درصد کاهش از نظر ارزش مالی می‌باشد که البته این مورد مدیون افزایش قیمت کاشی به 6 دلار برای هر مترمربع کاشی است.

11-علاوه بر دو تولیدکننده اصلی کاشی در آسیا که چین و هند می‌باشند، کشورهای دیگری نیز رشد قابل توجهی در سال‌های اخیر داشته‌اند که در این میان کشورهای ایران، اندونزی، ویتنام و مالزی خود را به رده‌های بالای جدول تولیدکنندگان کاشی در جهان رسانده‌اند. نکته قابل توجه در تمام این کشورها، افزایش تولید در کنار افزایش درخواست داخلی بوده است که البته در تمامی کشورهای ذکرشده به غیر از اندونزی، تولید مازاد بر مصرف به میزان 20 تا 30 میلیون مترمربع به چشم می‌خورد. ایران و اندونزی رتبه‌های چهارم و پنجم مصرف را با 265 و 262 میلیون مترمربع کاشی به‌خود اختصاص داده‌اند. ویتنام با مصرف 220 میلیون مترمربع رتبه هفتم را از آن خود کرد. تمامی این کشورها در لیست 15 صادرکننده برتر دنیا قرار دارند که صادرات ایران و اندونزی با 27 میلیون مترمربع و مالزی با 23 میلیون مترمربع می‌باشد.

12- در آمریکا، با وجود کاهش واردات از  202.4 به 156.6میلیون مترمربع (22.6درصد کاهش)، این کشور کماکان بزرگ‌ترین واردکننده کاشی در سال 2008 بود. این کاهش در واردات ناشی از کاهش درخواست داخلی از 248 به 197 میلیون مترمربع بود (20.6 کاهش) که تولید ملی نیز با 10 درصد کاهش به 45 میلیون مترمربع رسید. به‌جز کشورهای کلمبیا و پرو، تمام کشورهای صادرکننده کاشی به آمریکا افت صادرات به این کشور را تجربه نمودند. در سال 2008 براساس گزارش دپارتمان تجارت آمریکا، در کشورهای اصلی صادرکننده کاشی به آمریکا تغییراتی ایجاد شده است و مکزیک هم‌اکنون مکان اول صادرات را با 39 میلیون مترمربع (4.7صد کاهش نسبت سه سال 2007 که 40/9 میلیون مترمربع بود) به خود اختصاص داد. ایتالیا با 35.8یون مترمربع، رتبه دوم را به خود اختصاص داد. در سال 2007 این میزان 48.6میلیو ن متر مربع بوده است که کاهش 26.3دی داشت. بنا به گزارش کنفدراسیون سرامیک ایتالیا، میزان صادرات به آمریکا در سال 2008، به میزان 40.8 میلیون مترمربع بوده‌است که سال 2007 این میزان55.2میلیون مترمربع بود. رتبه سوم صادرات به آمریکا را چین به خود اختصاص داده است که میزان آن 28.7 میلیون مترمربع با 11.9 درصد کاهش بود. در صورتی که بخواهیم میزان صادرات را، با میزان افزایش متوسط قیمت فروش مقایسه کنیم، رتبه‌ها جابجا خواهند شد. با قیمت فروش متوسط از 14.7به 16.1دلار به‌ازای هرمترمربع کاشی (9.7 درصد افزایش) ایتالیا با فروش 578 میلیون دلار رتبه اول و مکزیک با 254.5میلیون دلار رتبه دوم را به خود اختصاص می‌دهند. (متوسط قیمت 6/53 دلار به ازای هرمترمربع کاشی است) و سپس در رتبه سوم، چین قرار دارد با 160 میلیون دلار با متوسط قیمت 5.75دلار به‌ازای هر مترمربع کاشی.

13- یکی از کشورهای اصلی در زمینه واردات، عربستان صعودی بود که میزان واردات از 77 میلیون مترمربع کاشی در سال 2007 به 99 میلیون مترمربع در سال 2008 رسید که این افزایش بیشتر تحت تاثیر صادرات چین بوده است. عربستان صعودی مهم‌ترین بازار صادراتی چین محسوب می‌شود که صاردات چین به این کشور به 56 میلیون مترمربع رسید. بزرگ‌ترین صادرکننده بعدی به عربستان، اسپانیا 16.8میلیون مترمربع می‌باشد. هم‌چنین عربستان صعودی بعد از فرانسه، دومین مقصد صادرات کاشی برای اسپانیا محسوب می‌گردد. صادرات ایتالیا نیز به عربستان، با افزایش از 6 به 6.8 میلیون مترمربع رسید. تامین‌کننده کاشی برای عربستان شرکت RAK سرامیک است که در امارات متحده عربی به تولید کاشی می‌پردازد. هم‌چنین تولیدکنندگان داخلی نیز با افزایش تولید روبرو بوده‌اند به‌طوری‌که شرکت سرامیک صعودی، تولیدات خود را از 21 میلیون مترمربع به 28.6میلیون مترمربع رساند که قابلیت ارتقای آن تا 32 میلیون مترمربع وجود دارد.

14- در نهایت در سال 2009 تولیدات محلی، واردات و مصرف داخلیدر روسیه، رشد داشته است و تولید از 127 به 143 میلیون مترمربع رسیده است. درخواست داخلی از 171 به 190 میلیون مترمربع رسید و واردات نیز از 52 به 56 میلیون مترمربع رسید که از این میان 15 میلیون مترمربع از بلاروس، 13.9میلیون مترمربع از اسپانیا، 13.8 میلیون مترمربع از چین،6.3میلیون مترمربع از ایتالیا، 3 میلیون مترمربع از لهستان و 1 میلیون مترمربع از ترکیه واردات داشته است.