تهیه شده توسط: درسا پورمجیب
دانشجوی کارشناسی معماری
برج دبی با ارتفاع 828 متر بلندترین برج دنیا بوده و دارای 160 طبقه میباشد که بیشترین طبقات یک ساختمان در جهان است.
بزرگترین برج دنیا بهوسیله معمارانی به نامهای Skidmore ؛ Owings و Merill طراحی شده و بهوسیله Emaar Properties ساخته شده و در فوریه 2010 نخستین ساکنینش در آن اقامت گزیدند. آنها اولینها در میان بیش از 12000 نفری هستند که در این برج چندین منظوره که شامل آپارتمانهای لوکس؛ بهترین فضاهای اداری و اولین هتل Armani دنیا و سایر امکانات مدرن برای انواع روشهای زندگی است؛ زندگی و کار خواهند نمود. افتتاح این برج در چهارم ژانویه سال 2010 مصادف با چهارمین سالگرد جلوس شیخ «محمدبنرشیدآلمختوم» بهعنوان حاکم دبی رخ داد. از پنجم ژانویه عموم مردم میتوانستند از فراز طبقه 124 بلندترین ساختمان دنیا مناظر را مشاهده نمایند.
پیش از این برج «تایپه ۱۰۱» در شهر تایپه، پایتخت تایوان، با ارتفاع ۵۰۸ متر بلندترین ساختمان جهان محسوب میشد. اما برج دوبی با ۸28 متر ارتفاع همه رکوردها را شکسته است.
تحویل از قبل برنامهریزی شده به ساکنین از فوریه 2010 آغاز گردید. ابتدا ساکنین قسمت لوکس هتل Armani در طبقات9 تا 16 جای گرفتند و در پی آن طبقات 8 و 38 و 39 در ماه مارچ بر روی باقی مهمانان منتظر باز گردید.
از ماه مارچ مجموعهای مشتمل بر 900 آپارتمان؛ و سوئیت؛ دفاتر کاری به مشتریان تحویل داده شده است. برنامه تحویل دادن در هر جایی از دو تا شش ماه زمان میبرد. روش منحصر بهفرد جورجیو آرمانی طراح هتل Armani منجر به جذب اولین ساکنین این برج در این هتل گردید. 144 اطاق یک و دو خوابه این هتل دارای زیبایی غیر قابل وصف و در آمیختگی هنرمندانه شکل؛ فضا و نور بوده و در مبلمان و اثاثه آن تمرکز بر سازگاری عناصر دیده میشود.
در طبقات 19 تا 108 ساکنین آپارتمانهای یک؛ دو؛ سه و چهار تخته جای میگیرند. از تسهیلاتی که برای ساکنین این آپارتمانها در نظر گرفته شده میتوان به سهولت خرید از فروشگاههای خاص آن بدون مراجعه حضوری و نیز خرید پس از امتحان جنس خریداری شده و نیز سالن اجتماعات اشاره نمود. برای پارک خودروها افرادی استخدام شدهاند که این کار را برای ساکنین و بازدیدکنندگان انجام میدهند.
به منظور راحتی بیشتر مالکین خانهها، لابیهای آسمان در طبقات 43؛ 76 و 123 بهطور ویژهای ساخته شدهاند که دارای تسهیلات مناسب هنری بیشمار در دسترس بهعلاوه امکانات بهداشتی و درمانی میباشند. سوئیتها شامل 37 طبقه میگردند. ورودی برج مجهز به آسانسورهای سریعالسیری است که بازدیدکنندگان را مستقیماً به طبقه 123 منتقل می نماید.
ساخت یک تندیس جهانی
کار گودبرداری برج دبی در ژانویه 2004 آغاز گردیده و در طی سالهای بعدی تا تکمیل شدنش مراحل مهمی را طی نمود تا به هدف نهایی که بلندترین سازه ساخت دست بشر که جهان تاکنون شاهدش بوده برسد.
تنها پس از 1325روز از شروع گودبرداری ساخت برج به اتمام رسید.
نکات برجسته بنا
معمار این برج Adrian Smith از شرکت SOM است. این شرکت طراحی برجهای شیکاگو و برج آزادی در نیویورک را نیز بر عهده داشته است. شرکت مهندسی سامسونگ، شرکت مهندسی Besix به همراه شرکت Arabtec شرکتهای اولیه برای ساخت برج بودند و شرکت Turnur بعنوان مدیر ساخت انتخاب شد. کل بودجه در نظر گرفته شده برای برج 4.1 میلیارد دلار (آمریکا) و 20 میلیارد دلار برای مرکز تجاری شهر بوده است. انتظار میرفت ارزش دفاتر تجاری این برج به 4000 دلار برای هر متر مربع برسد، که البته بعد از رکود اقتصادی، این قیمت کاهش پیدا کرد.
گل صحرایی Hymenocallis اصلیترین ایدههای طراحی برج دبی را به معماران آن دادهاست. این طراحی نه تنها از نظر شکل فیزیکی نیروی وارده توسط باد در طبقات آخر را مهار میکند، بلکه به ساکنان هر کدام از طبقات نمایی منحصر به فرد و بدون اشراف از سوی سایر واحدها را میدهد.
همچنین استفاده از طاق در نمای برج نشان دهنده الهام گرفتن طراحان برج خلیفه از معماری اسلامی است.
بیش از 45000 متر مکعب بتن با وزنی بیش از 110000 تن در ساخت فونداسیون (زیر بنا) استفاده گردیده که شامل 192 ستون با عمقی بیش از 50 متر نسبت به سطح زمین میباشد. در کل برج دبی از 330000 تن متر مکعب بتن 39000 تن فولاد مقاوم استفاده شده و کل عملیات ساختمانی 22 میلیون نفر- ساعت کار برده است. ساخت نمای بیرونی برج در مارچ 2007 شروع و در سپتامبر 2009 به اتمام رسید.
بیش از 380 مهندس کار آزموده و تکنسین بر روی این پروژه عظیم کار نمودهاند. این برج دارای یک رکورد جهانی برای نصب بلندترین نمای خارجی از آلومینیم و شیشه به ارتفاع 512 متر است. مجموع وزن آلومینیم بهکار رفته در برج دبی معادل آلومینیمی است که برای ساخت 5 هواپیمای A380 لازم است و طول کل فولاد ضد زنگی که برای ساخت دماغه غول پیکر آن استفاده شده 293 برابر ارتفاع برج ایفل در پاریس است.
در نوامبر 2007 بلندترین دیوارههای درونی از جنس بتن مسلح بهوسیله پمپاژ بتن با فشار 80 مگاپاسکال از سطح زمین با ارتفاع عمودی پمپاژ 601 متر ساخته شد و رکورد قبلی پمپاژ در یک ساختمان که مربوط به دومین برج بلند جهان با ارتفاع 470 متر به نام برج تایپه 101 را شکست و همچنین رکورد قبلی پمپاژ عمودی 532 متری متعلق به توسعه بنای برج هیدروالکتریک Riva del Garda در سال 1994 نیز توسط برج دبی شکسته شد. فشار بتن برای پمپاژ به این سطح نزدیک به 200 بار بوده است.
مقدار rebar استفاده شده در برج 31400 تن متریک بوده که اگر انتها به انتهای آنها را کنار هم بگذاریم بیش از یک چهارم محیط کره زمین میشود.
برج دبی به راستی حاصل همکاری بینالملی بیش از 30 شرکت پیمانکاری از ملل سراسر جهان میباشد. در اوج عملیات ساختمانی بیش از 12000 کارگر و پیمانکار از بیش از 100 ملیت مختلف هر روزه در سایت مشغول بهکار بودهاند.
سریعترین آسانسور جهان در این برج مستقر شده است که سرعت آن 18 متر در ثانیه است، سریعترین آسانسور بعد از برج دبی مربوط به برج تایپه 101 است که سرعتی معادل 16.3 متر در ثانیه دارد. برج دبی شامل 52 آسانسور است که بصورت دو عرشهای ساخته شدهاند و هرکدام توانایی جابجایی 42 نفر را در یک زمان را دارند.
نمای شیشهای برج
سطح خارجی سازه از بیش از 174000 متر مربع Guardian SunGuard Solar Silver 20 و Guardian GuardGuard NLT low-E تشکیل یافته است.
این محصولات گاردینی خواص ممتاز نوری و حرارتی برای برج ایجاد کرده است. شیشه سپری ضد تشعشع در برابر نور شدید خورشید در کویر ایجاد کرده و بازتاب این نور شدید به وسیله آن از گرم شدن بیش از اندازه داخل برج جلوگیری نموده و همچنین برج را در مقابل بادهای شدید و داغ کویر مقاوم میسازد.
کارخانجات ساخت گاردین در آلمان و لوکزامبورگ شیشه پوشش داده شده تولید میکنند. Russ Ebeid رییس هیات مدیره و مدیرعامل گروه شیشه گاردینی اظهار داشته که بسیار خوشحال است که از شیشه شرکتشان در این پروژه با پرستیژ رکورد شکننده استفاده شده است. گاردین قادر است که دقیقاً خواستههای معمار و سازنده را با هم برآورده سازد. رقابت شدیدی بین تولیدکنندگان شیشه برای شرکت در این پروژه در گرفته بود که نهایتاً شیشه آرشیتکتی شرکت گاردین پیروز گردید.
آخرین قطعه که بالاترین قسمت نمای بیرونی را تشکیل میدهد با وزن 750 کیلو و ابعاد 6400×1160 میلیمتر؛ 24348امین قطعه بوده و در ارتفاع بیش از 662 متری قرار گرفته است و بدین ترتیب مأموریت حیرتانگیز نصب نمای خارجی بزرگترین برج دنیا به انجام رسید. شرکت آلومینیم عرب با همکاری شعبه شرق دور شرکت آلومینیم هنگکنگ کار نصب نمای خارجی برج دبی را در مارچ 2007 آغاز نمودند و در این پروژه عظیم بیش از 380 مهندس و تکنسین کار آزموده در گیر بودهاند.
با مجموع 24348 قطعه روکش به مساحت کل132190 مترمربع؛ سطح مواج نمای خارجی برج دبی انتقال حرارت را حداقل نموده و در مصرف انرژی صرفهجویی میکند. مجموع 103000متر مربع شیشه بهکار رفته در قطعات روکشنما میتواند 14 زمین استاندارد فوتبال را بپوشاند و با 15500 مترمربع فولاد ضد زنگ استفاده شده در این نما میتوان 34 زمین بسکتبال را پوشاند. طول بادبند ( gaskets) به کار رفته در نمای برج که 2050000 متر است اگر انتها به انتها کنار هم گذارده شود تقریباً معادل فاصله دبی با دمشق در سوریه (2052 کیلومتر) میشود.
مواد روکش با استفاده از تکنیکهای پیشرفته مهندسی بهطور خاصی ساخته شدهاند که شامل شاهکار اعمال لعابکاری انعکاسی؛ چهارچوب و قابهای آلومینیمی شیشهها و قوسهای (طاقیهای) بافت فولادی با دماغههای لولهای فولاد ضد زنگ میباشد. روکش نما در حالیکه به بلندی آن جلوه بیشتری میبخشد آنرا مانند شیئی باریک و بلند در حال سو سو زدن نشان میدهد.
قطعاتی با بیش از 18 نوع مختلف از لحاظ مشخصات استحکامی و در بیش از 600 اندازه که همه آنها دوبار لعاب داده شدهاند در نمای بیرونی برج استفاده شدهاند.
سرعت بادهای شدید چالش بزرگی بود. در ارتفاع زیاد، تیمهای مهندسی برای نصب ایمن و مؤثر قطعات نما مجبور به کار در شیفتهای دقیقاً کنترل شده بودند. به منظور حداقل نمودن خطرات ناشی از کار در چنین ارتفاعی، قطعات روی زمین بر رویهم سوار گشته و سپس به ارتفاع مورد نظر برای نصب برده میشدند.
آقای Kayeli گفته است: «مهندس دقیق و جامع طرح سفارشی به این معناست که 24348 قطعه استفاده شده در نمای برج بالاترین کیفیت و استحکام و سازگاری را داشتهاند». قطعات استفاده شده در برج دبی دارای ضخامتهای مختلف بوده و هریک از دو تکه شیشه با ضخامت 8 تا 12 میلیمتر تشکیل شدهاند ولی با یک فاصله اندازه 12میلیمتری برای استحکام و ایجاد حالت ارتجاعی. طول و ضخامت هر قطعه براساس ارتفاع و مکانی که آن قطعه در آنجا باید نصب شود محاسبه گردیده است. قطعات به کار رفته در بالاترین ارتفاع با اضافه کردن فولاد ضد زنگ به آلومینیوم بیشتر مستحکم گردیدهاند.
تمیز نگهداشتن نمای خارجی برج چالش مهندس بعدی خواهد بود. برای تضمین اینکه هرگوشه نمای خارجی برج دبی تلالو داشته باشد و بدرخشد، 18 دستگاه پنجره شوی در برج ساخته شده که شامل 9 چهارچوب تلسکوپی با ریل صعود کننده میباشد که هر یک مجهز به بازوی نوسانکننده برای تمیز کردن هستند که تا 20 متر میرسد.
ساختمان برج دبی مسکونی و تجاری با آپارتمانهای لوکس در طبقات 20 تا 160 (مسکونیترین طبقات یک ساختمان در جهان) با دفاتر کاری در بالا و یک هتل است.
منابع:
Interceram magazine - Vol 59 - Feb 2010
www.fa.wikipedia.org
www.burjkhalifa.ae |